haud
haud (haut)
u. altlat. hau,
Adv.,
eben nicht, gerade nicht, wohl nicht, u. stark
verneinend =
wohl gar nicht, wohl ganz u. gar
nicht, keineswegs, bei weitem nicht, a)
im allg.: α)
neben
Verben, zB. h. abhorreo, Liv.: h. ambigo, Liv.: h. celabis, Plaut.: h.
convenit, Acc. fr.: h. dubito, Cic.: h. moror, Plaut.: hau scio (
als ein Wort hauscio),
Komik.: haud scio, Cic.:
bes. hauscio
od. haud scio, an etc.,
Komik., Cic.
u.a.,
od. haud sciam, an etc., Cic.
(s. an
S. 408). – β)
neben
Adjektt., z.B. h. absurdus, Liv.: h. aequus, Plaut.
u. Hor.: h.
alienus, Liv.: h. consimilis, Plaut.: h. dissimilis, Liv.: h. dubius, Liv.
(s. Drak. Liv. 34, 43, 5): h. fallax, Val. Max.: h. ignobilis, Hor.
u. Liv.: h. magnus, Plaut.: h. bonus, h. malus, Plaut.: h. mediocris,
Cic.: h. mirabile est, Ter.: haud pauci, Liv.: h. surdus, Liv. – γ)
neben
Pronom., zB. h. alius, Plaut.
u. Liv.: h. quisquam,
schwerlich
jemand, sicherlich niemand, Komik. u. Liv.: h. quisquam alius ante, Liv.:
haud quicquam,
schwerlich irgend etwas, Ter.: h. tantus, Liv.: h. ullus,
Liv.: h. meum est, Acc. fr. – δ)
neben Substst. ohne u. mit Präposit.,
zB. haud iniuriā, Liv.: h. ab re duxi, Liv.: cum h. e re publica esset,
Liv.: h. per ambages, Liv.: h. sine causa, Liv. – ε)
neben Adverbien, die
einen negativen Sinn haben, zB. h. aegre pati, Liv.: h. ambigue, Liv.: h.
dubie,
ganz unzweifelhaft, Sall.
u. Liv.: h. gravate, h. gravatim,
Liv.: h. impigre, Sall. fr.
u. Liv.: h. impune, Verg.
u. Liv.: h.
parum, Liv.: h. procul, Liv.: h. secus, Liv.: hau multo secus, Liv. Andr. com. –
neben andern Adverbien, h. aeque, Liv.: h. facile, Liv.
u. Col.:
h. longe, Caes.: h. ita longe, Nep.: h. mediocriter, Liv.: h. omnino, Liv.
u. Cels.: h. ita multo post, Liv.: h. satis dignus, Liv.: h. tam facile
dictu est, Liv.: h. vidi magis,
es fällt mir gar nicht ein, ich denke nicht
daran, ich dächte gar! (mit aus dem Vorhergehenden zu ergänzendem Ausdruck), Plaut.
(s. Brix Plaut. capt. 559). – b)
in Gegensätzen, haud...
sed, Enn.,
Komik., Cic., Catull.
u. Verg.: hau... verum, Plaut.:
sed ut... ita haud, Cic.: haud quia... sed quia, Hor.: quod ni... haud, Cic.:
quod si... haud, Cic.:
u. mit Auslassung der Partikeln, me, haut uxorem
ulciscitur, Plaut.: factionis Barcinae opibus, haud sane voluntate principum in
imperio positus, Liv. – c)
m. Negationen, neque haud, haud non
od. nil,
Komik.: haud... nec, Verg. – d)
korrespondierend mit andern
Partikeln, haud... tam, Liv.
u. Tac.: haud tantum... quantum, Liv. –
Vgl. übh. Hand Tursell. 3. 14 sqq.
Otto Tac. ann. 1, 14. p. 113
sq.
M. Müller Zum Sprachgebr. des Livius, I.
(Stendal, 1877); u. über
hau Lorenz Plaut. most. 770.
Ritschl Prolegg. ad Plaut. trin. p. XCIX
sqq.
u. opusc. 2, 591 sq.