相关摘录
一、维吾尔语
1.-mish是“转述式”的标志:判断系动词(转述式)

2.“转述式”的意义(举例)
(1)基本意义:表示说话人以转述别人的话来陈述行为动作的发生(直陈式,表示说话人以直接知道的语气来陈述行为动作的发生。)
1)一般过去时
直陈式:Turdi bu qétimqi imtihanda hemme derstin 5 aldi.
转述式:Turdi bu qétimqi imtihanda hemme derstin 5 aptudek/aptimish.
2)现在时完存体
直陈式:Bu köwrük 800 yil burun sélin'ghan.
转述式:Bu köwrük 800 yil burun sélin'ghanmish.
3)过去时完存体
直陈式:Héliqi kitabni ular hemme yerdin izdep baqqanidi. Lékin tapalmidi.
转述式:Héliqi kitabni ular hemme yerdin izdep baqqanikenmish. Lékin tapalmaptudek/tapalmaptimish.
4)现在时未完体
直陈式:U u yerge bérip baqmighan, shunga yolni bilmeydu.
转述式:U u yerge bérip baqmighanmish, shunga yolni bilmigüdek.
5)过去时未完体
直陈式:U burun zawutta ishleytti.
转述式:U burun zawutta ishleydikenmish/ishleydighanikenmish.
6)现在时持续体
直陈式:Ular kutupxanida gézit körüwatidu.
转述式:Ular kutupxanida gézit körüwatqudek/körüwétiptudek/körüwétiptimish.
7)过去时持续体
直陈式:Mariyemler barghanda Sabitlar meydanda top oynawatatti.
转述式:Mariyemler barghanda Sabitlar meydanda top oynawatidikenmish/oynawatqanikenmish/oynawétiptikenmish/oynawétiwikenmish.
8)现在时目的体
直陈式:Silermu bu yighin'gha qatnashmaqchi emessiler.
转述式:Silermu bu yighin'gha qatnashmaqchi emesmishsiler.
9)过去时目的体
直陈式:U aghrip qalmisa, biz bilen su üzüshke barmaqchidi.
转述式:U aghrip qalmisa, biz bilen su üzüshke barmaqchikenmish.
10)现在时目的持续体
直陈式:Men ketkiliwatimen.
转述式:Men ketkiliwatqudekmen/ketkiliwétiptimishmen/ketkiliwétiptudekmen.
11)过去时目的持续体
直陈式:Ular mangghiliwatatti, birdin yamghur yéghip kétip mangalmidi.
转述式:Ular mangghiliwatqanikenmish/mangghiliwatidikenmish/mangghiliwétiptikenmish/mangghiliwétiwikenmish, birdin yamghur yéghip kétip mangalmaptudek/mangalmaptimish.
(2)转述式现在时未完体的特殊意义
①说话人根据某种事实认为会出现的动作
Bu yil kirgendin buyan yöl-yighin nahayiti yaxshi boldi, bu yil mol hosul alghili bolghudek./今年以来雨水很好,看来今年会有一个好收成。
Budin kéyin köp tirishmisaq, xizmetning éhtiyajini qanduralmay qalghudekmiz./看来今后我们如果不多加努力,就满足不了工作的需要。
②说话者认为该动作的出现时荒唐可笑的
Qiziq gep, u méni aldisa, men uninggha aldan'ghudekmen./真可笑,似乎他骗我,我就会受他的骗似的。
Qiziq gep, u achchiqlansila, bashqilar uningdin qorqqudek./真可笑,好像他一生气,别人就会怕他似的。
(3)当说话人用讽刺的口气来重复对方的话时,在变位后可加上-mish(见天上的狮子老师举的例子)
二、土耳其语
三、日语传闻助动词そうだ
1.表示传闻
田中さんの話では、山田さんはテニスが上手だそうだ。
長期予報によると、今年の冬は例年より寒いそうだ。
2.以借他人之言的形式,表示一种回避责任的推断或判断。
王さんの妹は日本語は全然だめだそうです。
山下さんはひどく頭が痛むそうで、先に帰りました。